Martine de Heij

De Maassluise kunstenares Martine de Heij exposeert deze zomer enkele van haar werken in Dordrecht. De schilderijen zijn tot 31 juli te zien in "Galerie de Compagnie". De expositie maakt onderdeel uit van de jaarlijks terugkerende 'Zomersalon' waarin werken van verschillende kunstenaars getoond worden. Dat biedt een inspirerend schouwspel van schilderijen, beelden en grafiek, zonder uitzondering op hoog niveau.
De Compagnie is een landelijk bekende galerie waar Nederlandse kunstenaars en liefhebber elkaar treffen. Zoeken naar grenzen van dynamiek en emoties is de basisgedachte van de galerie. Het gehele jaar door vinden er tientallen exposities plaat, zowel solo's als groepstentoonstellingen.

Vlakken en banen
Art director Ben Menses noemt het werk van Martine de Heij "krachtig, met veel diepte en opgebouwde spanning". De abstracte schilderijen van Martine de Heij zijn opvallend. Uitdagende vlakken en banen, meestal in zwarte verf, brengen als het ware een spektakel van stille gevoelens in beweging via het oog van de kijker.
Galerie De Compagnie is gevestigd in het centrum van Dordrecht aan de Kuipershaven 21.

_____________________________________________________________________________________________________________________________

'Zwart, maar niet als dogma'

Aan de wand van de spreekkamer van Studio Bauman, waar wij ons gesprek hebben, hangt een schilderij van haar. Donker, zwart, tegen een achtergrond, die van tijd en duur is doortrokken. Als ik het geld had, zou ik het kopen, ook al moest ik het monumentale pand aan de Heemraadsingel in Rotterdam, erbij kopen. Geweldig.

Martine de Heij. Schilderes. Zij werd in 1955 in Maassluis, de eerste stad aan de Nieuwe Waterweg, als je tenminste uit het Westen komt, geboren. Zij woont nog steeds in Maassluis en wil daar ook blijven wonen. Nooit heeft zij de neiging gehad haar geboortestad te verlaten. Haar opleiding volgde zij van 1975 tot 1979 aan de Academie van Beeldende Kunsten in Rotterdam, waar zij onder andere les kreeg van Klaas Gubbels, die zij een aantal jaren geleden weer ontmoette tijdens een overzichtstentoonstelling van zijn werk in Arnhem. Hij moedigde haar aan weer achter de ezel te gaan staan en te gaan schilderen, iets wat zij jaren eigenlijk niet meer gedaan had, omdat er andere zaken waren, die haar ook boeiden, zoals filosofie en haar psychosociale studie.

Toch…., de ware aard verloochent zich niet. Als wij na ons gesprek naar de werkruimte van Arno Bauman gaan, waar hij haar werk fotografeert, zie ik schilderijen, die getuigen van een hand, die er niet om liegt. Abstract. Zij schildert abstract, vanuit een concreet gegeven, namelijk het hart. Het hart als vorm, niet als symbool of bloedpomp, maar de vorm en vanuit haar eigen hart, met gevoel en dat altijd in donkere kleuren, die misschien wel het gevolg zijn van de toch wel enigszins donkere uitstraling van haar wonderlijke ogen. Zij maakt weleens een uitstapje naar wat anders, maar zij keert altijd weer terug naar zwart, de kleur, die ook haar kleding bepaalt.

Toch…., zij is geen zwartdenker of een zwartkijker. Zwart biedt haar de mogelijkheid om te vernieuwen en zij beleeft er een gezonde spanning aan. Zwart is voor haar heel veel. Zwart is kracht, geeft diepte en een spanning, die voor haar puur genieten is.

Al haar schilderijen dragen de titel “Heart” en de titels onderscheiden zich van elkaar door het nummer dat het schilderij gekregen heeft: “Heart” no. 27 of “Heart” no. 73. Vanuit het hart ontstaan de dingen, de schilderijen. Planmatig werken kan zij niet, want dan loopt zij vast. Het schilderij moet, geleid door de kunstenares, als het ware zichzelf schilderen. Harten, zwart, in donkere kleuren. Zij heeft weleens een rood hart geschilderd, maar dat schilderij werd niet door haar afgemaakt, maar door haar zoon. Zij is vaak zo intensief met de vorm van het hart bezig en gaat daar dan zo in op, dat de vorm van het hart nog slechts door de kunstenares is waar te nemen en de beschouwer ziet gewoon een heel goed abstract schilderij. Het hart is het orgaan van het gevoel en de ziel en zij voelt heel veel en dat gevoel staat volkomen los van het denken, vandaar dat zij vastloopt als het werk bedacht wordt, ook al werkt zij weleens vanuit een eerder gemaakte schets.

Zij streeft niet naar een meesterwerk. Dat zij een aantal jaren geleden weer toegegeven heeft aan wat zij wil: schilderen, is haar voldoende. Schilderen is jarenlang een ondergeschoven kindje geweest, maar nu is het er weer helemaal en….., zij heeft niet stil gezeten, getuige de vele doeken die in de studio staan. Zij kent het werk van de Franse schilder Pierre Soulages en dat van de Spaanse schilder Antoni Tàpies. Zij zijn inspiratiebronnen voor haar, doch voelt zij niet de neiging om hen na te volgen, want dat zou imitatie zijn en dat is volgens de helaas overleden volksschrijver Gerard Reve, verachtelijk, ook al voegt hij eraan toe, dat beïnvloeding niet slecht is. Zij voelt pure verwantschap met Pierre Soulages en Antoni Tàpies.
Martine de Heij schilderes en de vrouw met een hart, dat klopt en klopt en voor wie de toekomst in al zijn zwartheid helder is.

Kees Alderliesten
Maassluise Courant, 1 april 2009